Home > Praktisch > Een dag uit het leven van de Turk

Een dag uit het leven van de Turk

Met Turkije online reis je op een manier die we ook zelf het leukst vinden; een manier waarop je echt een nieuw land en de Turkse cultuur leert kennen. En wie kan je hier meer over leren dan de Turk zelf?

We leerden Coskun, een 49 jarige dolmuş chauffeur, kennen in het centrum van Ankara. Het dolmuş netwerk is een informeel en typisch Turks openbaar vervoersysteem van minibusjes die allemaal een vaste route rijden. Langs die route kun je op elke plek in- en uitstappen door te roepen of gewoon je hand op te steken. Meerijden met een dolmuş is snel en goedkoop en daarom uitermate populair bij Turkse stedelingen. Bovendien staan dolmuş-chauffeurs bekend om hun ontspannen en goedlachse karakter. Coskun past helemaal in dit plaatje. Hij is een trotse vader van maarliefst 4 dochters, en hij doet dit werk – zo verteld hij- al sinds zijn 19e.
Merhaba! Turkse gezelligheid

Coskun kletst met iedereen die in zijn bus stapt. Hij kent de meeste passagiers ook goed; het zijn forenzen die hij elke dag weer rondrijdt. Maar er stappen ook iedere dag weer tal van nieuwe mensen in. Wij hielden Coskun's busje tijdens onze Turkije reis staande onderweg van de Romeinse thermen naar het Mausoleum van Ataturk. De dolmuş lijkt al aardig vol, maar volgens Coskun passen we er makkelijk bij; Merhaba! Hallo! En eigenlijk passen er altijd meer mensen bij. Het woord dolmuş betekent dan ook zoiets als 'overvolle bus' “Vol, gezellig en goedkoop” roept Coskun, Merhaba!

In Coskun's bus wordt van alles besproken. Dicht opeen gepakt, lijken de passagiers zo mogelijk nog drukker en met meer gebaren te praten dan dat ze op straat al doen. In het leven van de meeste Turken speelt de Islam een centrale rol. Ze gaan trouw naar de Moskee en leven volgens de regels van de Koran. Dat betekent niet, zo drukt Coskun ons op het hart, dat Turken traditioneel denkend zijn. Juist in Turkije wordt er ook kritisch naar het geloof gekeken en is er ruimte voor constante discussie. Andere passagiers knikken instemmend; Turkije is een land met een grootse geschiedenis waar erg aan gehecht wordt, maar tegelijkertijd een land dat met beide benen in de moderne wereld staat.
Coskun's dolmuş
Parade op de Turkse nationale feestdag
Tijd voor aanbidding en tijd voor ontspanning

Het gesprek in de dolmuş over Turkije en de Turkse samenleving gaat verder. Via de Europese Unie (zeker in de hoofdstad Ankara een onderwerp dat leeft) gaat het gesprek over op voetbal. Ook in Turkije volkssport nummer 1. De passagiers zijn maar wat trots de er belangrijke internationale voetbalfinales in Istanbul worden gespeeld; “en dan is die stad ook nog eens de Europese Culturele hoofdstad 2010” Zo zie je maar, knikt Coskun, in Turkije eren we onze tradities maar leven we helemaal in het nu. De Islam is een heel tolerante godsdienst met allerlei stromingen zoals de bekende mystieke derwisjen. En wist je dat de criminaliteitscijfers in Turkije veel lager zijn dan in de meeste West-Europese landen?

Over zijn vier dochters spreekt Coskun wat behoudender. Omdat hij met de dolmuş veel van huis is, ziet hij zijn vrouw en zijn dochters niet zo heel erg vaak. Wel gaan ze een aantal keer per week samen naar de moskee, en op Turkse feestdagen is ook heel het gezin altijd bij elkaar. Zo is er de nationale feestdag Cumhuriyet Bayramı op 29 oktober als heel het land de stichting van de Turkse republiek viert en zijn er de belangrijke moslimfeesten als het suikerfeest en offerfeest. In de straten heerst er dan overal een gezellige drukte en hangt er een gemoedelijke sfeer waarin je ook als reiziger makkelijk door aangestoken wordt.
Triktrak in het theehuis

Nadat Coskun 's avond zijn laatste ronde heeft gereden, gaat hij meestal nog even naar theehuis. Voor Turkse mannen is dit de ontmoetingsplek bij uitstek. De laatste nieuwtjes worden uitgewisseld, onder het genot van de waterpijp en suikerzoete thee en koffie die luid slurpend wordt opgedronken. Turkse vrouwen komen eigenlijk niet in theehuis, maar als reizigster ben je hier (gepast gekleed) meer dan welkom. Coskun is een fanatiek triktrak-speler en daagt zijn vrienden en buren graag uit voor een potje. Maar er staat nooit meer op het spel dan een rondje koffie. Turken eten over het algemeen redelijk laat en ook Coskun eet meestal pas als hij terugkomt uit het theehuis. Zijn jongste dochters slapen dan al.

We stappen uit bij het Mausoleum van Ataturk en Coskun neemt hartelijk afscheid. Gule gule! Als we de volgende dag naar het busstation van Ankara rijden zien we hem plots nog zitten op de trappen voor een markthal. We zwaaien. Coskun knikt en lacht, zijn vrouw heft met een 'proost' haar glaasje in de lucht.